IV. เริ่มการสัมภาษณ์

เมื่อเข้าไปในห้องสัมภาษณ์ ไม่ควรนั่งก่อนที่ผู้สัมภาษณ์จะเชิญให้นั่ง และในกรณีที่ท่านนั่งอยู่ก่อนแล้วควรลุกขึ้นเมื่อผู้สัมภาษณ์เดินเข้ามาเพื่อเป็นการให้เกียรติ ถ้าเป็นบริษัทญี่ปุ่นตำแหน่งที่นั่งสำคัญมาก ควรนั่งในตำแหน่งที่หันหน้าไปทางประตูทางออกทุกครั้งที่สามารถทำได้ เริ่มการสัมภาษณ์ควรทำตัวให้สบายๆอย่าเครียดหรือตื่นเต้นมากนัก ความเครียดและอาการตื่นเต้นคืออาการที่เป็นอุปสรรคและเห็นได้บ่อยที่สุดในการสัมภาษณ์งาน ทำให้ความสามารถทั้งในการฟังและการตอบคำถามต่างๆลดลง หรือผิดพลาดได้ ผมได้เห็นคนที่ไม่ผ่านสัมภาษณ์เพราะตื่นเต้นมากมาย ทั้งๆที่มีความสามารถ แต่ไม่สามารถแสดงออกมาได้ วิธีหนึ่งที่จะลดอาการตื่นเต้นได้คือการสูดหายใจลึกๆ เพื่อออกซีเจนจะได้ไปเลี้ยงสมองและทำให้สมองสั่งงานได้ดีขึ้น

การตอบคำถามควรตอบให้มีน้ำเสียงที่ชัดเจน ถ้าสัมภาษณ์เป็นภาษาต่างประเทศให้ฟังให้ชัดเจนและเข้าใจก่อนจึงค่อยตอบ ถ้าไม่เข้าใจก็ควรถามให้เข้าใจก่อนแล้วจึงค่อยตอบ เพราะในสายงานนี้บางทีอาจมีคำศัพท์เทคนิคมาก   การไม่ฟังคำถามให้ชัดเจนแล้วตอบไปคนละเรื่องจะทำให้ผู้สัมภาษณ์เบื่อ และไม่อยากถามต่อ และการตอบคำถามในทุกคำถามต้องตอบแบบมั่นใจอย่าลังเลหรืออึกอัก

ส่วนใหญ่ในการสัมภาษณ์จะเริ่มจากประวัติการศึกษาก่อน คำถามส่วนมากจะถามว่าทำไมถึงเลือกเรียนสาขานี้ หรือถ้าท่านจบไม่ตรงกับสายงาน ก็อาจจะถามว่า จบมาทางนี้ทำไมถึงอยากทำงานด้านนี้ ควรเตรียมคำตอบให้ดีๆ ไม่ควรตอบว่าเพราะหางานในสาขาที่จบไม่ได้ ต่อไปก็อาจจะถามถึงปรกติทำงานในบริษัทต่างๆ ที่ผ่านมาทำอะไรบ้าง ให้อธิบายให้ชัดเจนอย่ายืดยาว และไม่สั้นจนเกินไป จุดสำคัญที่ต้องถูกถามคือ ทำไมจึงออกจากบริษัทที่ผ่านๆมา ก็ควรตอบความจริงและหลีกเลี่ยงการให้ร้ายหรือกล่าวโทษบริษัทเก่าหรือผู้บริหาร ถ้าจำเป็นจริงๆให้พูดบ้าง แต่ไม่ควรออกไปในรูปนินทาว่าร้าย ให้พูดด้วยเหตุผลและดูน่าเห็นใจ

คำถามที่ควรทำการบ้านไปคือ ท่านรู้จักบริษัทของผู้สัมภาษณ์ขนาดไหน อย่างไรและทำไมถึงสนใจมาสมัครเข้าทำงาน ก็ให้ตอบไปพร้อมเสริมคำชมที่เตรียมไว้บ้าง บางทีที่ท่านมีประสบการณ์มาไม่ค่อยตรงนักแต่อาจพอใช้กันได้นั้น ผู้สัมภาษณ์อาจถามให้แน่ใจว่าท่านมั่นใจว่าทำงานนี้ได้ไหมถึงท่านไม่มั่นใจก็ไม่ควรตอบทำทีท่าลังเลอึกอักดูเหมือนว่าไม่มั่นใจ อันนี้ผมก็เห็นมามาก หลุดทันที ควรตอบว่าถ้าได้รับโอกาสจะพยายามอย่างเต็มความสามารถ คำถามที่ควรระวังอีกอย่างคือ ท่านคิดจะทำงานที่นี่นานไหม นักศึกษาจบใหม่หรือผู้ที่มีประสบการณ์น้อย ส่วนใหญ่ที่อยากทำงาน 2-3 ปีแล้วจะไปเรียนต่อก็จะตอบอย่างที่คิด ก็เป็นอันจบกัน แบบนี้ผมเห็นมามากพอสมควร บางคนอาจบอกว่าก็ตอบตามความจริง แต่มันเป็นความจริงที่ทำให้ท่านไม่ได้งาน เพราะคงไม่มีบริษัทไหนที่จะรับพนักงานที่มีแผนจะลาออกอยู่แล้ว โดยเฉพาะสายงานนี้กว่าจะฝึกคนให้มีคุณภาพดีได้ต้องใช้เวลานาน

และควรเตรียมตัวให้พร้อมถ้าหากมีการทดสอบทางด้านเทคนิค ทั้งตอบคำถามและให้ทดลองปฏิบัติการจริงในระบบนั้นๆ ต้องไม่ลังเล และมีท่าทางพร้อมหรือจะบวกความสนใจหรือกระหายที่จะหยากจะลองระบบของบริษัทนั้นได้ยิ่งดูดีมากขึ้น แต่ต้องไม่กระหายจนเกินเหตุจนดูน่าเกลียด เพราะทางบริษัทอาจคิดว่าเป็นคนของคู่แข่งส่งมาได้

และถ้าเตรียมผลงานต่างๆที่เคยทำมาของตัวเองไปด้วยก็จะยิ่งดี เผื่อมีโอกาสได้แสดงให้ทางบริษัทได้รับชม แต่อย่าให้มากจนพลุงพลังน่าเกลียด

ข้อสุดท้ายที่ควรระวัง ในสายงานนี้แน่นอนส่วนใหญ่จะต้องทำงานประสานกับคนหลายสายงาน เช่นถ้าเป็น Programmer, System Analyst, System Engineer หรือ ดูแลในระบบต่างๆ ก็ต้องทำงานประสานกับ User จากฝ่ายต่างๆของบริษัท หรือลูกค้าของบริษัท ต้องมีบุคลิกที่ไม่แข็งหรือรักสันโดษจนเกินไป ต้องมีบุคลิกที่พอเข้ากับคนได้ แต่ก็คงไม่ต้องถึงขนาดเท่ากับฝ่ายขายหรือการตลาด และถ้าเป็นงานที่ต้องดูแลลูกค้าด้วยแล้วยิ่งไปกันใหญ่ ต้องใช้ความอดทนสูง เพราะจะทำของให้เขาใช้กว่าจะให้เขาถูกใจต้องสื่อสารกันให้ดี เปลี่ยนแล้วเปลี่ยนอีก แก้แล้วแก้อีก   บุคลิกนี้ก็สำคัญอันนี้ยอมรับว่าแนะนำลำบากจริงๆว่าจะทำอย่างไรเพราะแต่ละคนต่างกัน ก็ได้แค่เตือนให้ระวังไว้เป็นพิเศษเท่านั้น