wakarimasu มักจะแปลเป็นภาษาไทยว่าเข้าใจ ส่วน shirimasu มักจะแปลเป็นภาษาไทยว่ารู้หรือรู้จัก
แต่สองคำศัพท์นี้มีความหมายหลายๆอย่าง บางทีใช้แทนกันได้ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ในขณะนั้น
วันนี้ผมจึงขอยกตัวอย่างต่างๆนะครับ

แต่คำว่า shirimasu นี้เราไม่ใช้ในรูปนี้ ต้องเปลี่ยนเป็นรูปอย่างอื่น เช่น
彼の住所を知っていますか。kare no juusho o shitte imasuka คุณทราบที่อยู่ของเขาไหม
………はい、知っています。hai, shitte imasu  ทราบ
………いいえ、知りません。iie, shirimasen  ไม่ทราบ

เวลาถามว่าคุณรู้ (รู้จัก) .........ไหม จะใช้ shirimasuka ไม่ได้
แต่ต้องเป็น shitte imasuka (ต้องเปลี่ยนเป็นรูป te )

หากรู้ ก็ต้องเป็น shitte imasu (shirimasuใช้ไม่ได้)
หากไม่รู้ ก็ต้องเป็น shirimasen (shitte imasen ใช้ไม่ได้)

彼はもう、日本へ帰りました。kare wa mou Nihon e kaerimashita
เขากลับไปญี่ปุ่นแล้ว
えっ、知りませんでした。e…... shirimasendeshita

คำว่า shirimasendeshita หากแปลตามอักษร คือ ไม่ได้รู้ แต่ในการสนทนาจริงๆ มักจะมีความหมายว่า
เพิ่งจะรู้ กรณีนี้มีลักษณะที่ว่า เขากลับไปญี่ปุ่นแล้ว อ้าว ฉันเพิ่งจะรู้
..........อย่างไรก็ตามคำว่า shirimasu มีความหมายว่ารู้ก็จริง แต่ไม่ใช้ในรูปนี้นะครับ

 

บางที wakarimasu กับ shitte imasu ใช้แทนกันได้
彼は、少し日本語がわかります。
kare wa sukoshi Nihon-go ga wakarimasu เขาเข้าใจภาษาญี่ปุ่นนิดหน่อย
彼は、少し日本語を知っています。
kare wa sukoshi Nihon-go o shitte imasu เขารู้จักภาษาญี่ปุ่นนิดหน่อย
ซึ่งทั้งสองอย่างมีความหมายเดียวกัน แต่ที่ต้องระหว่างก็คือ หากใช้ wakarimasu ก็ต้องใช้คำช่วย ga
แต่หากใช้ shitte imasu ก็ต้องใช้คำช่วย o

แต่หากไม่เกี่ยวข้องกับความเข้าใจ จะใช้ wakarimasu ไม่ได้นะครับ เช่น
田中さんを知っていますか。Tanaka-san o shitte imasuka
คุณรู้จักคุณทะนะคะไหม

กรณีนี้ เพียงแต่ถามว่ารู้จักคุณทะนะคะไหม ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับความเข้าใจ ดังนั้นจะใช้
wakarimasu แทน shitte imasu ไม่ได้นะครับ

แต่บางกรณี เช่น สมมุติมีคนหลายๆ คนรวมกันอยู่ คุณมีธุระกับคุณทะนะคะ แต่คุณไม่รู้จักคุณทะนะคะ
จึงถามเพื่อนว่าคนไหนเป็นคุณทะนะคะ กรณีนี้ใช้ wakarimasu ได้ เช่น
どの人が田中さんか、わかりますか。
dono hito ga Tanaka-san ka wakarimasuka
หากแปลตามตัวอักษร คือ คุณเข้าใจไหมว่าคนไหนเป็นคุณทะนะคะ
ประโยคข้างบนนี้ พูดอีกนัยหนึ่ง ถามความเข้าใจของเพื่อนที่มีต่อคุณทะนะคะ เช่น หน้าตาเป็นอย่างไร สูงเท่าไร อายุประมาณเท่าไร เป็นต้น

 

ส่วนคำว่า watatte imasu นั้น ใช้ยากที่สุดเพราะไม่ใช่เรื่องทางภาษาแต่เป็นเรื่องทางความรู้สึก คือ
มักจะมีความรู้สึกที่ว่ารู้แล้ว คุณไม่ต้องบอก เช่น
そんなことは、彼もわかっています。
son-na koto wa kare mo wakatte imasu
เรื่องเช่นนั้น เขาก็รู้อยู่แล้ว (จึงไม่ต้องบอกกับเขา)

A : 早くこの仕事を片付けて下さい。
hayaku kono shigoto o katazukete kudasai  ช่วยจัดการงานชิ้นนี้เร็วๆหน่อย

B : わかっています。wakatte imasu ฉันรู้แล้ว

กรณีนี้ B แสดงความไม่พอใจต่อ A อยู่ว่า ฉันก็รู้แล้วว่าต้องจัดการเร็วๆ แต่มีงานเยอะ ไม่มีเวลา ไม่ต้องบอก
あなたは本当にわかっていますか。
anata wa hontou ni wakatte imasuka คุณเข้าใจจริงๆหรือเปล่า
กรณีนี้ผู้พูดแสดงความไม่พอใจอยู่ว่าเขาเข้าใจจริงหรือเปล่าเพราะเขาไม่ทำตามที่ตนบอกไว้

อย่างไรก็ตามเพื่อนๆ ระวังหน่อยนะครับ หากใช้คำนี้ไม่ถูกต้อง ผู้ฟังอาจจะเข้าใจผิดก็ได้นะครับ.........